Bericht uit Brabants Dagblad: Pleidooi voor menswaardig onderwijs

Onderstaand bericht is zaterdag 16 juni gepubliceerd in het Brabants Dagblad op de opiniepagina:

Halleluja! Er is een nieuwe cao voor het primair onderwijs afgesloten. De nieuwsberichten daarover leggen vrij eenzijdig de nadruk op de salarisverhoging van leraren. Veel belangrijker vind ik een onderliggend vraagstuk: de nieuwe cao lijkt het begin te zijn van een nieuwe fase van ‘menswaardig onderwijs’. Die menselijkheid in ons onderwijs verdient ook een plek als het gaat om ‘passend onderwijs’.

Onlangs berichtte de NOS over allerlei knelpunten rondom ‘passend onderwijs’ voor kinderen waarbij het leren en opgroeien niet vanzelf gaat. Kinderen die soms – en helaas – ‘zorgleerlingen’ worden genoemd. “Het huidige systeem, het zogeheten passend onderwijs waarbij zorgleerlingen ondersteund worden binnen het reguliere onderwijs en niet op aparte scholen, werkt niet goed, zeggen coalitie- en oppositiepartijen tegen de NOS.” Daar waar passend onderwijs in de praktijk niet slaagt, lijken we blind voor de onderliggende problematiek. De maatschappelijke en vooral politieke visie op het onderwijs schiet tekort. Deze visie is vrij eenzijdig ingegeven vanuit een economisch gedreven gedachtegoed, niet vanuit menswaardigheid.

Het onderwijs is voor veel politici enkel het voorportaal voor onze (kennis)economie. Leerlingen van nu zijn de werknemers van morgen. Zij moeten in de toekomst de BV Nederland draaiende houden. Daarvoor zijn goed en vooral theoretisch opgeleide werknemers nodig. Een BV die volgens menig politicus meer garen spint van de denkkracht van theoretici dan van de doekracht van praktijkmensen. Geen participatiemaatschappij, maar een prestatiemaatschappij. De druk om te moeten presteren op theoretisch gebied komt sterk tot uiting in de nadruk op cognitieve leerprestaties van basisschoolleerlingen. We hechten meer waarde aan meetbare taal- en rekenvaardigheden van kinderen dan aan hun creatieve, kunstzinnige, filosoferende of sociale talenten. Dieptepunt in de tragische toetsterreur was het onzalige idee van een ‘verplichte peutertoets’ om zo de taalachterstand van driejarige dreumesen te kunnen meten.

Maar denk ook aan de efficiëntiezucht in en rondom de klas. Zo groot mogelijke klassen met zo min mogelijk leraren lijkt steeds meer het devies te zijn – al geeft de nieuwe cao hoop. Leraren worden vanaf de lerarenopleiding doelgerichte, didactische trucjes aangeleerd die ten koste gaan van de intermenselijke en pedagogische contacten tussen leraar en leerling. De aanzienlijke werkdruk in het onderwijs, herkenbaar aan de ongekend vele burn-outs en torenhoge ziekteverzuimpercentages, maakt het hebben van een voldaan gevoel aan het einde van werkweek voor veel leraren nagenoeg onmogelijk. We overvragen onze leraren, miskennen hun initiële passie en ‘roeping’ en onderbenutten daardoor hun onderwijskundige kwaliteiten. Kwaliteiten die juist vragen om kleinschaligheid, rust en menselijke maat. Menswaardig leraarschap is het type leraarschap waar zowel de mens achter de leerling als de mens achter de leerkracht centraal staat.

Deze doorgeslagen prestatiedruk, ingegeven door de economisering van het onderwijs en een denigrerende blik op praktijkgericht onderwijs speelt het hedendaagse onderwijs parten. Ook op het gebied van passend onderwijs. De menswaardigheid in het onderwijs verdient een wederopstanding van ongekende proporties. Investeren in zowel visionaire als financiële zin in dát onderliggende vraagstuk helpt pas echt om van probleemdossiers als ‘passend onderwijs’ alsnog een succes te maken.

Dave Ensberg-Kleijkers
Voorzitter College van Bestuur Stichting Biezonderwijs

https://www.bd.nl/opinie/pleidooi-voor-menswaardig-onderwijs~ada82633/

XHTML: U kunt deze tags gebruiken: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>