Pilot Selfie-Lab: voor kinderen en leerkrachten een andere blik op leren

”Het is gewoon superleuk in het Selfie-Lab”, zegt leerling Owen van SBO Zonnesteen in Tilburg. “En als iets superleuk is, dan kun je nog beter leren”, vertelt hij glunderend. Owen is een van de middenbouw-leerlingen op SBO Zonnesteen. Zij zijn vanaf de herfstvakantie aan de slag gegaan met een pilot voor het versterken van executieve functies, onder de naam: Selfie-Lab. 

De pilot wordt uitgevoerd in samenwerking met basisschool Panta Rhei met gelden vanuit Denkplein van Plein 013. Moniek van Haaren (leerkracht Westerwel) heeft in haar masteropleiding een metafoor ontwikkeld om leerlingen bewust te maken van wat er nodig is om te kunnen leren (de executieve functies). 

Ans Ramaut (gespecialiseerde leerkracht en trainer uniquetalent) Heeft samen met Moniek de methode omgezet naar een concreet lespakket. De metafoor van de auto staat centraal waarbij er 11 onderdelen verwijzen naar de executieve functies. Bijvoorbeeld: 

  • Kan ik mijn motor starten? (Taakinitiatie) 
  • Heb ik het goed in mijn navigatiesysteem gezet?(werkgeheugen) 
  • Kan ik bijsturen als het nodig is? (Flexibiliteit) 
  • Trap ik op de rem, als dat nodig is? (Respons inhibitie). 

Selfie-Lab: denk- en strategiespellen

Alle leerlingen van de middenbouw van OBS Panta Rhei en SBO Zonnesteen hebben tussen de herfst- en kerstvakantie samen met hun leerkrachten lessen van Ans gehad over de onderdelen van de auto en wat dat betekent voor het werken en leren in de klas. Na de kerstvakantie zijn de leerlingen in het Selfie-Lab gestart. 

In de Selfie-Lab kast staat allerlei denk- en strategiespellen waarmee ze aan de slag gaan. Tijdens het spelen heeft iedere leerling een waaier ter beschikking, daarop zijn alle onderdelen van de auto zichtbaar en staan er tips bij waar ze op kunnen letten. 

Leerlingen Owen en Kane hebben allebei al gewerkt in het Selfie-Lab. Ze vinden het leuk en kunnen uitleggen waar ze goed in zijn en waar ze minder goed in zijn. Zo kan Owen heel goed vertellen wat hij graag wil leren: “als ik boos word, moet ik op m’n toerenteller letten”. 

Mobieltjes van papier

Na afloop van het spelen met de spellen, gaan ze met de juf in gesprek. Welke vaardigheden ging ze goed af en welke juist minder? Ze kunnen op hun eigen ‘mobiele telefoon’ (gemaakt van papier), met daarop alle onderdelen van de auto, omcirkelen waar ze goed in waren, wat nog beter kan of wat ze willen oefenen. 

De mobieltjes gaan mee terug naar de klas, want ook in de gewone lessen wordt er gelet op de auto en wat er nodig is bij het werken in de klas. Kane en Owen laten zien dat er in hun klas een ‘dashboard’ hangt. Juf Margreeth zegt dan bijvoorbeeld heeft iedereen zijn motor gestart? De leerlingen worden zich bewust van wat er nodig is en leren zichzelf aan te sturen, net als een auto. 

Selfie-Lab: Leren van én met elkaar

Annelies de Hoop (consulent Plein013 op zowel OBS Panta Rhei als op SBO Zonnesteen) en Carien Castelijns (intern begeleider SBO Zonnesteen) vertellen over de samenwerking binnen het Selfie-Lab op meerdere vlakken; “we zien het als een gezamenlijk leerproces tussen een reguliere basisschool en een SBO-school. Bovendien leren de leerlingen van elkaar en samen met hun leerkrachten. Voorheen werden leerlingen, die ondersteuning op leren leren nodig hadden, vaak buiten de groep begeleid. Nu leren ze met en van elkaar; iedereen heeft sterke punten, maar ook verbeterpunten, zelfs de juf! 

Dat blijkt als Kane terug komt is de klas: “Juf, u moet uw bureau opruimen, dan komt u door de APK-keuring en kunt beter werken!” 

Bekijk hier het filmpje waarin de metafoor met de auto wordt uitgelegd in relatie tot de executieve functies.